Dosyalar
Hepimiz Aynı Gemideyiz
 

Hepimiz Aynı Gemideyiz


"Size belli bir ölçüde verdiğimiz nimetleri idareli kullanın. Çünkü her ne kadar bizim katımızda bunlar depolanmış ise de sizin böyle bir deponuz yok." 

Günümüzde çevre sorunları, başta insan olmak üzere bütün canlı türleriyle, doğal güzellikleri tehdit eder bir boyut kazanmıştır. Bütün dünyada bu yönde ortak bir bilinç (evrensel bilinç) uyanmaya başlamıştır. Bundan sonra yapılacak şey, bu bilincin daha güçlü ve yaygın hale gelmesine çalışmak ve fert planında bu bilincin gereğine göre davranmaktır. Bu noktada, Kur'ân mesajının, çevre sorumluluğu bilincine katkısını belirginleştirmek yerinde olur.

Kur'ân'ın amaç bütünlüğü içerisinde çeşitli boyutlarıyla "denge"ye ilişkin işaretler, mesajlar mevcuttur. Çevre sorunları doğada var olan dengenin bozulmasının bir sonucu olduğuna göre, kainattaki denge ve ahenkten bahsedilmeksizin ve bu alt yapıya oturtmaksızın çevre meselesini Kur'ân açısından değerlendirmek pek doğru olmasa gerektir. Çevreci bir yaklaşımla okunduğunda "çevre sûresi" olarak adlandırılabilecek olan Rahman sûresinin yalnızca 7 ve 8. ayetleri bile bu hususta gerekli mesajı almak için yeterli sayılabilir. Bu âyetlerde Allah'ın gökyüzünü yükselttiği, kainata düzen ve dengeyi koyduğu bildirilmekte ve bu dengeye müdahalede aşırı gidilmemesi istenmektedir. Yani insan, nesnel dünyayı ve onun yasalarını anlamaya çalışacak, belli ölçülerde ona müdahale edebilecek, fakat dengeyi tehlikeye düşürmeyecektir. Aslında, dengeyi ve dengenin sırlarını anlamak için tabiat yasalarını keşfetmek gerekmektedir.

"Biz her şeyi bir ölçü ile yarattık ve bunu bir defaya mahsus olarak yaptık." [1] ; "Yeri yaydık ve içerisine kazıklar attık ve yeryüzünde -hikmet terazisi ile tartılmış- her ölçülü şeyden yarattık." [2] ; "Size belli bir ölçüde verdiğimiz nimetleri idareli kullanın. Çünkü her ne kadar bizim katımızda bunlar depolanmış ise de sizin böyle bir deponuz yok." [3] anlamındaki âyetler de muhataplarına hem yeryüzünün ve bütün kainatın yaratıcısının Allah olduğu inancını, hem de çevre bilincini ve çevre sorumluluğunu telkin eden ilahî mesajlardır. Zaten Yaratıcının varlığı ve ilahî düzen fikri ile sorumluluk duygusu, her şeyi yerli yerince ve gerektiği şekilde kullanma ve öyle davranma bilinci, birbirini destekleyen iki ana temadır. Kur'ân da sürekli olarak bu temayı işler.

Kur'ân'da türevleriyle birlikte yaklaşık elli yerde geçen ve müfessirlerce "masiyet, helak, kıtlık, öldürme (katl), harap olma, harap etme, küfür ve malı haksız yere almak" gibi anlamlara geldiği söylenen fesad kelimesinin muhtevası üzerinde tefekkür edilirse, Kur'ân'ın neleri bozulma ve kirlenme olarak gördüğüne ve bunlar karşısındaki tavır alışına yönelik işaretler yakalanabilir. Bu ayetler, çevredeki maddi kirlenme ve tükenişin aslında insanlığın evrensel ahlaki değerlerden uzaklaşmasından doğan manevi kirlenmenin bir sonucu olarak değerlendirilebileceğini, en azından aralarında kuvvetli bir bağlantı bulunduğunu göstermektedir.

Doğal güzelliklerin hatta doğal mevcudun korunmasında en güçlü kontrol bilinci, insanın kendi vicdanıdır. Yaptığı işin Allah katında günah, hukuk düzeni açısından suç ve bütün insanlara karşı ayıp ve kul hakkı ihlali olduğunun şuuruna varmasıdır. Bununla birlikte konuyu sadece bireysel bilinç ve kontrol yaptırımına bağlamanın yetersizliği de açıktır. Söz konusu gayenin gerçekleşmesinin ikinci ayağı ise, bu alanda kamusal ve sosyal organizasyonlara gidilmesi ve güçlü kontrol sistemlerinin kurulmasıdır.

Doğal güzelliklerin hatta doğal mevcudun korunmasında en güçlü kontrol bilinci, insanın kendi vicdanıdır. Yaptığı işin Allah katında günah, hukuk düzeni açısından suç ve bütün insanlara karşı ayıp ve kul hakkı ihlali olduğunun şuuruna varmasıdır.

Çevre sorumluluğu denince ilk akla gelen doğal çevredir. Ancak, çevremiz yalnızca bundan ibaret değildir. İnsanın bir de sosyal çevresi vardır. Nasıl ki, doğal çevre insanın daha huzurlu ve mutlu yaşaması için gerekli ise sosyal çevrenin ve bu çevredeki düzenin korunması aynı ölçüde, hatta daha öncelikli olarak gereklidir.

Şimdi çevrenin bu iki yönünün korunmasıyla ilgili olarak Peygamber Efendimiz'in sözlerine kulak verelim: "İman, altmış küsur şubedir. Bu şubelerden birisi insanlara sıkıntı verecek şeyleri gidermektir. Bu manada yol ortasında bulunan bir taşı kaldırmak imanın gereğidir." [4] "İçinizden her kim, çirkin bir davranış veya nahoş bir şey gördüğünde, onu eliyle değiştirsin. Bunu eliyle değiştirmeye gücü yoksa diliyle değiştirsin. Buna da gücü yetmiyorsa, gönlünde o şeye veya harekete buğzetsin (tepkisini canlı tutsun). Bu sonuncu tavır, imanın en zayıf şeklidir." [5] Bu hadislerde dikkat çeken hususlardan biri, sorumluluk bilincinin iman çerçevesine alınmış olmasıdır ki, bu durum Müslümanın hayat anlayışının iman ile bağıntısını göstermesi bakımından son derece önemlidir.

Evet, çevremizden sorumluyuz. Hem de bütün yönleriyle çevremizden sorumluyuz. İnsanın sağlıklı, mutlu ve huzurlu yaşaması için doğal çevrenin korunması gereklidir, fakat bu asla yeterli değildir. Bunun yanında ve belki de daha da önemli olarak sosyal çevrenin de korunması gereklidir. "Komşusu açken tok yatan bizden değildir." [6] diyen yüce buyruğa da kulak vermek gerekmez mi? Sosyal çevreyi korumak için ne yapıyoruz ya da ne yapmalıyız? Doğal çevre ile birlikte bu konuya da eğilmemiz gerekir.

Bu noktada Hz. Peygamber'in şu benzetmesine kulak vererek sosyal çevre ile ilgili sorumluluklarımızı hatırlamak iyi olur: "Bir gemiyi paylaşan ve bir kısmı üstte bir kısmı altta bulunan insanları düşünün. Altta bulunanlar, su ihtiyaçlarını karşılamak için gemiyi delmek istediklerinde, üsttekiler buna mani olmazlarsa gemi batar ve hepsi birden boğulur; eğer mani olurlarsa hepsi de kurtulur." [7] Hepimiz dünya gemisindeyiz. Bu gemiyi batıracak davranışlara sessiz ve ilgisiz kalmamak gerekir. Sessiz ve ilgisiz kalmak bir tarafa, herkesten toplumsal örgüyü güçlendirecek, sosyal düzen ve çevreyi iyileştirecek olumlu katkıda bulunması beklenir.

 


1. el-Kamer 54/49-50

2. el-Hicr 15/19

3) el-Hicr 15/21

4) Buharî, İman, 3; Müslim, İman, 58

5) Müslim, İman, 78; Ebû Davud, Salat, 232

6) Hakim, Müstedrek, II, 12

7) Buharî, Şirket, 6

 

Yorumlar

 
Bu yazıya henüz yorum yapılmadı. İlk yorumu siz yapmak için tıklayın.

Editörden

Sonpeygamber.info Web Portalı Meridyen Derneği tarafından "Önyargısız İslam" sloganıyla yola çıkılarak kurulan Sonpeygamber.info Web Portalı'nın açılışı, 19 Nisan 2007 tarihinde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Devlet Bakanları Mehmet Aydın ve Nimet Çubukçu, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Bardakoğlu ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın yanı sıra iş, sanat, ilim ve fikir dünyamızdan önemli isimlerin katıldığı görkemli bir törenle yapıldı. İlk iki günde 3.500.000 ziyaretçiyi ağırlayarak internet yayıncılığı alanında ülkemizde önemli bir rekora imza atan Sonpeygamber. info Web portalı kurulduğu günden bu yana önemli mesafeler kat etti. 4 FARKLI DİLDE GÜNCEL VE DİNAMİK YAYIN Kurulduğu günden bu yana uluslararası bir perspektifle hareket etmeye özen gösteren Sonpeygamber.info Web Portalı, şu an Türkçe'nin yanında İngilizce, Almanca ve Rusça olmak üzere toplam 4 dilde yayın çalışmalarını sürdürmektedir. Ayrıca dünya çapında yaygın olarak konuşulan İspanyolca, Fransızca, Çince vb. dillerde de yayın yapmak üzere Sonpeygamber.info mutfağında yeni projeler hazırlanmaktadır. ORİJİNAL İÇERİK ÖZGÜN TASARIM Hz. Peygamber'in tüm yönleriyle bilimsel veriler ışığında ve yeni bir dille tüm dünyaya tanıtılması amaçlanarak kurulan web portalının gerek içeriği gerekse de tasarımı büyük bir özenle hazırlandı. Alanlarında birer otorite kabul edilen akademisyenlerin danışmanlığında hazırlanan site, birçok yönüyle ilk örnek olarak internet yayıncılığı dünyasındaki yerini aldı. ÇOCUKLAR İÇİN ÖZEL SAYFA Sonpeygamber.info'yu alanında ayrıcalıklı kıldığı belirtilen projelerden biri de büyük bir özenle ve pedagojik dikkatle hazırlanmış olan çocuk sayfası. Sonpeygamber.info Çocuk Sayfası tamamıyla özgün ve sürekli güncellenen içeriğiyle her geçen gün minik ziyaretçilerinin sayısını artırıyor. ONLİNE HADİS PLATFORMU Sonpeygamber.info projesinin önemli ayaklarından birini de Online Hadis Platformu teşkil etmektedir. Platform internet üzerinden katılımcılara yetkin bir ilahiyatçı rehberliğinde hadis alanında ilmî alt yapı sağlayan bir bilgi paylaşım programıdır. Platformun amacı ise katılımcıların ilahiyat fakültesi mezunları düzeyinde hadis bilgisine sahip olmalarını sağlamak. Platform oturumları internet üzerinden gerçekleştirildiği için dünyanın her yerinden programa iştirak edebilmek mümkün. ULUSLARARASI ÖDÜLLER AL-MAHABBA ÖDüLLERi www.sonpeygamber.info web portalı, kuruluşunun birinci yıldönümünde uluslararası bir birincilik ödülü aldı. Birleşik Arap Emirliklerinde Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed al-Nahyan'ın himayesinde ve Başbakan Şeyh Abdullah bin Zayed'in onursal başkanlığında düzenlenen Al-Mahabba Ödülleri kapsamında “Dünyada Hz. Muhammed (sav)’i en iyi anlatan kitle iletişim aracı” ödülüne layık görüldü. İlki 2006 yılında Dubai’de gerçekleştirilen ve dünyada Peygamber sevgisini ifade eden çalışmalar arasından en iyilerinin seçkin bir jüri tarafından belirlendiği Al-Mahabba Ödülleri’ne 2008 yılında 28 ülkeden 200 çalışma katıldı. Çalışmalar Cambridge Üniversitesi İslam Çalışmaları Bölümü öğretim üyesi Tim Winter’ın başkanlık ettiği prestijli bir ödül komitesi tarafından değerlendirildi. GLOBAL MüSLüMAN PR ÜSTüN BAşARı ÖDüLü Malezya’nın başkenti Kuala Lampur’da 5-8 Aralık 2011 tarihleri arasında düzenlenen Birinci Uluslararası Müslüman PR (Halkla ilişkiler) Uzmanları Kongresi’nde (1st Global Congress for Muslim Public Relations Practitioners) Sonpeygamber.info projesi “Global Müslüman PR  Üstün Başarı Ödülü”ne layık görüldü. Dönemin Meridyen Derneği Başkanı H. Hümeyra Şahin’in “Bir PR İncelemesi: Sonpeygamber.info” başlıklı tebliği ile katıldığı kongrede Meridyen Derneği, Lastprophet.info ile dünya çapında PR alanında yaptığı önemli katkılarından dolayı ödüllendirildi. KURUMSAL YAPI VE FİNANSMAN Sonpeygamber.info bir Meridyen Derneği projesidir ve tüm faaliyetlerini Meridyen Derneği çatısı altında sürdürmektedir. Bağımsız ve sivil bir çizgide yayın çalışmalarını sürdüren portalda hiçbir ticari kaygı yoktur. Hiçbir şartla reklam alınmaz. Çalışmanın tüm finansmanı başta Meridyen Derneği üyeleri olmak üzere destekçilerin bağışlarıyla karşılanır. ÇALIŞMA SİSTEMİ Sonpeygamber.info sayfalarının/projelerinin yayın çalışmaları profesyonel bir editöryal kadro tarafından geniş bir akademik danışma kurulunun rehberliğinde yürütülmektedir. Ayrıca Sonpeygamber.info ve Meridyen Derneği gönüllüleri de yayın sürecine aktif katkıda bulunmaktadır. SONPEYGAMBER.İNFO AKADEMİK PROJELERİ Yayın hayatına başladığı günden bu yana internet alanındaki büyük bir boşluğu doldurduğu belirtilen Sonpeygamber.info Web Portalı, hadis ve siret alanlarında yapılan çalışmalara da çeşitli projelerle katkıda bulunmayı hedefledi. HADiS VE SiRET ARAşTıRMA ÖDüLLERi Hz. Peygamber hakkındaki akademik birikimin topluma taşınması konusunda bir köprü vazifesi olma misyonuyla hareket eden Sonpeygamber.info, sadece bununla kalmayıp yeni çalışmaların yapılmasını teşvik etmek amacıyla da uzun vadeli bir projeyi hayata geçirdi. Hadis ve siret alanlarında ülkemizde yapılan bilimsel çalışmalara destek sağlamak amacıyla her yıl düzenlenmesi planlanan “Hadis ve Siret Araştırmaları Ödülleri Yarışması” şimdiye kadar 2008, 2009, 2010, 2011 ve 2013 yıllarında gerçekleştirildi. Tez ve makale olmak üzere iki ana kategoride ödül verilen yarışmanın tez kategorisinde iki alt dalda hadis-siret alanlarında yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri ödüllendirildi.  HADiS VE SiRETE HiZMET ONUR ÖDüLü Gerek çalışmalarıyla bu alanlara hizmette bulunmuş, gerekse ilmî hayatını bu alanlara adamış kimselere vefa duygularını dile getirmek amacıyla düzenlenen “Hadis ve Sirete Hizmet Onur Ödülü”nün sahibi her yıl Sonpeygamber.info okurlarının oylarıyla belirleniyor. 2008 yılında Prof. Dr. Yaşar Kandemir, 2009 yılında Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, 2010 yılında merhum Prof. Dr. İbrahim Canan, 2011 yılında Emin Saraç layık görüldü. Portal okurlarının 2013 yılında ödüle layık gördükleri isim ise Prof. Dr. Mustafa Fayda'ydı.  Ödül periyodik olarak, okurlar tarafından layık görülen isimlere takdim edilecek. SiYER ATöLYESi Sonpeygamber.info’nun 2009 yılından itibaren her yıl gerçekleştirdiği, bu yıl “Türkiye'de Tüm Yönleri İle Siyer Çalışmaları Sempozyumu” ile nihayete erecek projelerinden biri de “Siyer Atölyesi” idi. “Siyer Atölyesi” için ilk adım, 2008 yılında gerçekleştirilen genişletilmiş istişare toplantısı ile atıldı. Toplantı sonucunda Siyer Atölyesi’nin öncelikli amacı gerek Türkiye’de gerekse dünyada tür ve nicelik olarak hızla artan siyer literatürünü değerlendirmek ve bu sahanın günümüzdeki ihtiyaçlarına dikkat çekmek suretiyle, Türkiye ve dünyadaki siyer çalışmalarına katkıda bulunmak ve yeni siyer çalışmalarına yön vermek olarak belirlendi. İlk toplantısı 2009 yılı Nisan ayında yapılan atölye projesi, birinci yılında “Cumhuriyet Devri Türkçe Akademik Siyer Literatürü Değerlendirmesi”, 2010 yılında “Siyer-Edebiyat İlişkisi”, 2011 yılında “Türkiye’de Popüler Siyer Çalışmaları”,  2012 yılında “Türkiye’de Çocuklara Yönelik Siyer Çalışmaları” başlıklarıyla gerçekleştirildi. Son olarak 2013 yılı çalışma başlığı ise "Siyer ve Görsellik" olarak belirlendi. Siyer Atölyesi kapsamında organize edilen oturumlarda akademisyen, yazar ve yayıncılar başta olmak üzere konunun ilgilisi pek çok isim Meridyen Destek Derneği çatısı altında bir araya geldi. Toplantılarda sunulan ve müzakere edilen tebliğler ise Meridyen Kitaplığı’nca yayımlandı. TüRKiYE’DE TüM YöNLERiYLE SiYER ÇALışMALARı SEMPOZYUMU Sonpeygamber.info Projesi kapsamında Hz. Peygamber'in günümüzde nasıl daha iyi anlatılabileceğine dair bugüne dek çok yönlü faaliyetlere imza atan Meridyen Derneği, bu ufuktaki akademik çalışmalarına bir yenisini daha eklemeyi ve 2008 yılından bu yana 5 ayrı tema altında gerçekleştirilen "Siyer Atölyesi" toplantılarını nihai anlamda bir sonuca ulaştırmayı planladı. 10-12Nisan 2015 tarihlerinde düzenlenecek olan "Türkiye'de Tüm Yönleri ile Siyer Çalışmaları" başlıklı uluslararası sempozyum ile modern Türkiye'de akademik, popüler, edebî, görsel, dijital, eğitsel, çocuk edebiyatı vb. tüm sahalarda ortaya konulmuş olan siyer çalışmalarının disiplinlerarası bir perspektifle masaya yatırılması ve niceliksel anlamda büyük bir ivme kazanan Türkçe siyer literatürünün niteliksel anlamda eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutulması ve bu sahada ileriki dönemde yapılacak çalışmalara rehberlik etmesi bakımından yapıcı tekliflerin sunulması hedefleniyor. Sempozyumda gözetilecek olan önemli noktalardan biri ilahiyat ve İslam tarihi dışındaki (edebiyat, sosyoloji, düşünce tarihi, dilbilim, iletişim, psikoloji, pedagoji vb.) sosyal bilim dallarına ait perspektiflere açık bir biçimde, analiz edilecek olan siyer çalışmalarının bu disiplinlerin bakış açılarından da değerlendirilmelerinin hedefleniyor oluşudur.

devamını oku
 

Sonpeygamber.info'yu Takip Edin