Kültür Sanat
Edebiyat
 

Mevlid İlk Defa Manzum Şiir Formatında Seslendiriliyor

Asırlardır Hz. Peygamber'e duyulan bağlılık duygularının tercümanı olan ve Türkçe'nin en büyük şaheserleri arasında gösterilen Mevlid (Vesiletü'n-Necat) ilk defa Sonpeygamber.info için manzum şiir formatında okundu. Şimdiye dek musiki potasında yorumlanıp okuna gelen Mevlid, İbrahim Paşalı tarafından Sonpeygamber.info okurları için yeni bir konsept ve formatta seslendirildi.

Süleyman Çelebi'nin 1409 yılında kaleme aldığı, Hz. Peygamber'in veladetinin estetik bir dil ve coşkun duygularla anlatıldığı bu klasik eser, bu çalışmayla asırlar sonra yeniden yorumlanmış oldu.

 

Tevhid Bahri

 

Nur Bahri

 

Veladet Bahri

 

Merhaba Bahri

 

Miraç Bahri

 

Münacaat Bahri

 


© Bu sayfada yer alan eserler 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında telif koruması altındadır. Eserler izinsiz olarak kopyalanamaz, üzerlerinde herhangi bir değişiklik yapılamaz, başka bir platform veya yayın aracı ile dağıtıma sunulamaz.

 


 

SÜLEYMAN ÇELEBİ VE ESERİ

Mevlid-i Şerîf, 1351'de doğduğu tahmin edilen Süleyman Çelebi'nin yazmış olduğu ve Hz. Peygamber'in hayatını safha safha anlatan "Vesîletü'n necât" (Kurtuluş Vesîlesi) adını verdiği manzum bir eserdir.

Rivayete göre Süleyman Çelebi, Efendimiz Hz. Muhammed (sav)'in diğer peygamberlerden farkı olmadığı şeklindeki bazı vaizlerin ifadelerine içerleyerek, O'nun üstünlüğü ve O'na duyulan sevgiyi en güzel şekilde anlatabilmek için bu eseri yazmıştır. Mübarek gecelerde, doğumlarda, düğünlerde, çeşitli merasimlerde tevşihlerle ve Kur'ân tilavetleriyle süslenerek musiki nağmeleriyle okunması güzel bir âdet olarak yerleşmiştir. Mevlid-i Şerîf bestelenmiş ve bestesi de uzun bir müddet okunmuş olmakla birlikte irticalen, her defasında farklı güzelliklerde okunması daha cazip olduğundan belli bir süre sonra bu beste unutulmuştur. Tahminen o beste de icra edilen makamlardan oluşmaktaydı.

Mevlid, bahir  adı verilen bölümlerden oluşmaktadır. Mevlid okuyanlara mevlidhân denir. Uzunluğundan dolayı ve ahenk değişikliği olması aşısından birkaç mevlidhân tarafından okunur. Mevlid-i Şerîf'e Kur'ân-ı Kerim tilavetiyle başlanır. Bazı bahirler kendi içinde de bölümlere ayrılmakla birlikte okunması gelenekleşmiş olan bahirler şunlardır:

Tevhid Bahri: Cenâb-ı Allah'ın varlığını, birliğini, kudretini anlatır. O'nu zikretmenin öneminden bahseder. Sabâ, bestenigâr, şevkutarab gibi makamlarla icra edilir. Öncesinde bu makamlardan tevşih okunur.

Nur Bahri: Cenâb-ı Allah'ın "nur"unun önce Hz. Adem'e ve sırasıyla diğer peygamberlere en son da Efendimiz  (sav)'e naklolunmasını anlatır. Hicaz makamında okunur. Öncesinde hicaz makamıyla karar veren bir Kur'ân-ı Kerim okunur ve hicaz makamında bir tevşih veya ilahi okunur.

Veladet  Bahri: Efendimiz (sav)'in doğumunu, doğumundan itibaren gelişen olağanüstü halleri âdeta sahneler. Rast makamıyla okunur.  Öncesinde Efendimiz (sav)'in doğumuyla alakalı rast bir tevşih, aralarında da salat ü selamlarla süslenir.

Merhaba Bahri: Hz. Peygamber (sav)'in dünyayı teşrifini müteakip O'na en güzel şekilde merhabâ (hoş geldin) diyen, O'nun şefaatini dileyen ifadeler bulunan bir bahirdir. Uşşak makamıyla icra edilir. Yine uşşak ve benzeri makamlardan (beyâtî, ısfahan, hüseynî, muhayyer) tevşihlerle süslenir.

Miraç Bahri: Efendimiz (sav)'in miraç mucizesini anlatır. Uzun olmasından dolayı bazen  iki bölüm halinde iki icracı tarafından okunur. Hüzzam makamıyla icra edilir ve öncesinde miraçtan bahseden hüzzam makamında bir tevşih okunur. Tevşih eviç makamında da olabilir ancak o takdirde mevlidhân bahire girerken makam çeşnisini hüzzam makamına getirmesi gerekir.

Münacat Bahri: Okunması gelenekleşmiş olan son bahirdir. Cenâb-ı Allah'a münacatı, bağışlanmayı ihtiva eder. Miraç bahrinin sonundan hüzzam makamından alınarak sonuna doğru sabâ ve hüseynî makamlarına geçilerek bu makamla bitirilir. Sonunda yine Kur'ân-ı Kerim okunur. Dua edilerek bitirilir.

Sonpeygamber.info
 

Yorumlar

 
Namık Açıkgöz
Namık Açıkgöz18.11.2011

Mevlid Kandilimiz mübarek olsun.
Çok tekrarlanarak önemini yitiren şeyleri yeni bir tarz ile yeniden üretme arzu ve heyecanınızı tajdir etmemek mümkün değil. BU gayretinizi tebrik ederim.
Sizin ve İbrahim Paşalı''nın şevkini kırmak istemem ama Mevlid, ezgisiz ve şiir gibi okunmak için yazılmamış; ezgili okunmak içn yazılmıştır. Ayrıca tüm mesneviler ezgili okunmak için yazılmıştır. Ayrıca, sayın Paşalı''nın okumasında tonlamalar ve aruz taktilerine göre bir okuma yapılmadığından, şiirsel ritm kaybolmuştur.
Bunları özür dileyerek yazıyorum; kusura bakmayınız lütfen.

18.11.2011